پایش منابع آب

در درياچه هاي پشت سد معمولا لايه بنديهاي حرارتي و شوري و در شرایطی تغذیه گرایی بوقوع میپیوندد. برداشتهاي درست و دقيق از اين لايه بندي ها مورد توجه مديران و مهندسين بهره بردار سدها ميباشد كه بتوانند با استفاده از مدلهاي عددي شناخت  کاملی از وضعيت كيفي آب درياچه پشت سد بدست آورند.معمولا در اندازه گيري همزمان پارامترهاي كيفي آب مشكلات عديده اي وجود دارد كه يكي از اين مشكلات تغييرات تراز آب در ماههاي خشك و تر سال است كه امكان نصب سنسورهاي ثابت در لايه هاي مختلف درياچه را  ميسر نمي كند، چون در ماههاي خشك سنسورهايي كه در لايه هاي بالا نصب ميگردد خارج از آب قرار ميگيرند و از حيز انتفاع خارج ميگردند.

اندازه گیری پارامترهای نظیر دما، شوری، اکسیژن محلول، کدورت، میزان کلروفیل آ و سیانوباکتریها، pH، ORP در کنار برداشت میزان مواد مغذی همچون TN و TP از اهمیت بسیاری برخوردار است.

در عين حال به عنوان مثال براي اندازه گيري پارامتر شوري و دم و یا بدست آوردن ترموکلاین در فاصله هاي يك متري، لازم است براي يك سد با عمق آب درياچه پشت سد 60 متر، حدود 60 سنسور اندازه گيري شوري با تمامي متعلقات لازم تهيه و نصب گردد. علاوه بر هزينه بالاي تهيه و نصب اين تعداد سنسور ، نگهداري و بهره برداري از اين سيستم امري بسيار دشوار است كه  اجراي چنين سيستمي را در بیشتر مواقع غير ممكن مي كند. علاوه بر این انجام عملیات نمونه برداری نیاز به زمان بسیار زیاد و دارای مشقات فراوان میباشد.

روش دوم استفاده از سنسورهای با زمان پاسخگویی کم میباشد. در این متد با استفاده از تجهیزی که بنام CTD مشهور شده است اندازه گیری نیمرخ قائم پارامترهای کیفیت آب نظیر شوری، دما، pH، ORP،کدورت بسادگی تنها با یک دستگاه انجام میگیرد.

دستگاه CTD میتواند بصورت دستی در عمقهای مختلف با سرعت مناسب با استفاده از یک قرقره (دستی یا اتوماتیک) قرار داده شود. همزمان با پایین رفتن CTD در آب دریاچه عمق قرارگیری سیستم نیز توسط سنسور عمق ( فشاری) رکورد میشود.

داده های اندازه گیری شده در داخل حافظه CTD ذخیره میشود. تامین برق توسط باتری داخلی سیستم تامین میشود. علاوه بر این میتوان این سیستم را با کابل قرائت مستقیم استفاده نمود و همزمان با پایین رفتن CTD پارامترهای اندازه گیری شده را در قالب نمودارهای مختلف پایش کرد.

برای اندازه گیری میزان کلروفیلها علاوه بر استفاده از تجهیزات CTD میتوان از تجهیزی بنام آلگاتورچ استفاده نمود. این دستگاه قادر به اندازه گیری میزان کل کلروفیل آ، سیانوباکتری ( آلگا سبز-آبی)،کدورت،دما و عمق میباشد. این دستگاه با استفاده از متد اسپکتروفلومتری قادر به اندازه گیری در محل و همزمان غلظت کلروفیل-آ و سیانوباکتری میباشد که در نوع خود منحصربفرد میباشد.برای اطلاعات بیشتر به برگه مانیتورینگ انلاین کلروفیلها مراجعه فرمایید.

نمونه داده های CTD

همانطور که اشاره شد اندازه گیری میزان TNو TP یا بار مواد مغذی در قالب رفتارنگاری کیفی مخازن سدها از اهمیت بسیاری برخوردار است. یکی از پارامترهایی که افزایش بار آلاینده های مواد مغذی تاثر مسقیم در ان دارد افزایش رشد ریز جلبکها ( کلروفیل) میباشد. این اثرات به نحوی تاثر مستقیم  بر روی فیتوبنتوزها و رسوبات خواهد داشت. بنابراین علاوه بر اندازه گیری مستقیم مواد مغذی نیتراتی و فسفری میتوان با بهره گیری از تجهیزات مانیتورینگ کلروفیلها و فیتوبتوزها ( بنتوتورچ) پایش مستقیم این پارامترها را در دستور کار قرار داد.

برای اطلاعات بیشتر در مورد اندازه گیری مواد مغذی لطفا به برگه راهکارهای  اندازه گیری مواد مغذی مراجعه فرمایید.